Suzanne Kouwenhoven

Nee zeggen doe je zo

Vind jij het lastig om “nee” te zeggen tegen de ander? Die collega, de kinderen, jouw beste vriend of partner?

Soms is “nee” zeggen moeilijk omdat jij het goed wilt doen en voor anderen klaar wilt staan. Nog veel vaker is het moeilijk omdat ieder mens een natuurlijke neiging heeft om meteen te reageren als iemand iets vraagt. Dit hoeft niet perse erg te zijn, zo lang jij je er maar bewust van bent. Wanneer jij je hiervan bewust bent, kun je er ook iets mee doen.

Door overal ja op te zeggen ben je namelijk de levens van anderen aan het leven. Als je dat blijft doen dan word je op een dag wakker met de vraag wat er met jouw eigen leven gebeurd is. Wat ik daarom liever wil is dat jij bewust omgaat met vragen en verzoekjes van anderen en het antwoord  “NEE” gaat inzetten. Zo zorg jij ervoor dat jij bewust jouw eigen leven leidt. Dit zorgt voor meer doelgericht gedrag en productiviteit.

Inhoudsopgave

Wat maakt "nee" zeggen zo lastig?

1. De neiging om meteen te reageren op een actie van de ander

Wij worden pas uitgedaagd om “nee” te zeggen op het moment dat de ander ons een vraag stelt of iets van ons verlangt.

Wanneer andere mensen iets van jou willen dan kunnen ze het heel goed doen voorkomen alsof het dringend is.

Wij mensen zijn dan al snel geneigd om te reageren op de vraag en het verzoek zonder blikken of blozen in te willigen. Dit maakt “nee” zeggen ook zo moeilijk.

Wanneer jij je hier niet tegen wapent en steeds de “dringende” zaken van anderen doet, dan ben je niet proactief maar reactief bezig. Je reageert steeds op de ander. In plaats van dat je zelf ergens voor gaat staan en bepaald of en hoe jij wilt reageren.

Tip!

Ga bewust om met de verleiding om meteen te reageren op de vragen van anderen.

Voorbeeld:

Je herkent vast wel de situatie op het werk waarbij een collega “even snel” iets komt vragen. Jij bent net lekker bezig met een belangrijke taak. Maar je wilt de ander ook helpen, niet egoïstisch overkomen, een goede collega zijn, dus voordat je het weet ben je al bezig met het verzoek van jouw collega. Zo verstrijkt er gemakkelijk wat tijd en wanneer de collega verdwenen is, is het eigenlijk al weer tijd voor jou om aan de volgende taak te beginnen terwijl je de eerste nog niet af had. Nu loop je achter de feiten aan en is jouw productiviteit niet wat deze zou moeten zijn.

De kunst is dan om even bewust stil te staan bij het verzoek van de ander en wat jij ermee wilt doen.

Dit brengt mij meteen op de volgende reden waarom het lastig is om “nee” te zeggen.

Er is een groot verschil tussen iemand die met een verzoek bij jou komt en het ook noodzakelijk is dat jij erop ingaat, of iemand spreekt met het verzoek eigenlijk een voorkeur uit.

Vaak gaat het bij een vraag van iemand niet om een noodzaak, maar om een voorkeur. En de ander zal er alles aan doen om de voorkeur te doen voorkomen als een noodzaak.

2. Je weet niet goed genoeg wat je wilt

Wij mensen hebben dus een natuurlijke neiging om meteen te reageren op de actie van de ander. Hierbij komt dat de ander zijn vraag ook kan brengen alsof het heel dringend is. Hoe beter dat jij zelf weet wat jij wilt, hoe makkelijker het is om hiermee om te gaan.

Een voorwaarde om NEE te kunnen zeggen is dan ook dat jij weet waar jij JA op wilt zeggen.

Door NEE te zeggen tegen de ander zeg je eigenlijk JA tegen jezelf. Je zegt ja tegen jouw eigen planning en prioriteiten. Hierdoor waarborg en vergroot jij ook weer jouw productiviteit.

Door “nee” te zeggen tegen de ander zeg je ook JA tegen die dingen die jij werkelijk belangrijk vindt op dit moment in jouw leven en waar jij door gedreven wordt. Dit zijn jouw persoonlijke waarden of kernwaarden.

Tip!

Weet wat je wilt. Dit maakt het makkelijker om “nee” te zeggen.

NEE zeggen is dus belangrijk om ervoor te zorgen dat je niet reactief maar proactief en productief door de dag kunt gaan.

Nu vraag jij je misschien al af of je nu nooit meer JA kunt zeggen op het verzoek van iemand anders. En het antwoord is dat dat afhangt van jouw eigen prioriteiten in een bepaalde situatie.  

3. Je bent vergeten dat "nee" een antwoord is

Omdat velen van ons “nee” zeggen maar lastig vinden, doen we het te weinig en oefenen we er dus ook niet mee. Zo wordt het ook niet makkelijker. Hierdoor lijkt het bijna alsof “nee” helemaal geen optie meer is om te gebruiken.

Het punt is dat jij niet alleen maar bezig wilt zijn. Jij wilt productief zijn en resultaten halen in die gebieden van het leven die belangrijk voor jou zijn. Nee zeggen is daarom ook een antwoord. Nee zeggen wordt makkelijker als je het vaker doet en ook als je weet wat belangrijk is voor jou op dit moment in jouw leven.

Nee zeggen is dus trainbaar.

Tip!

Train jezelf door te oefenen met “nee” zeggen op kleine verzoeken.

Wanneer weet jij dat je nee kunt zeggen?

Zowel ja als nee zeggen kunnen goed voelen wanneer jij je prioriteiten helder hebt. Vaak als iemand met een vraag bij ons komt dan worden we overvallen.

Daarom is het belangrijk om van te voren na te denken over jouw prioriteiten zodat je voorbereid bent en accuraat kunt reageren op een verzoek van de ander.

Hieronder heb ik een checklist met vragen neergezet die je kunt gebruiken om jouw prioriteiten te bepalen voordat je op een verzoek ingaat of dit afslaat.

Het lijstje is een rationele manier om na te gaan wat jouw prioriteiten zijn. Het helpt jou te bepalen of je “ja” of “nee” moet zeggen en goed te weten waarom jij dit antwoord geeft. Niet elke berg is namelijk de moeite waard om te beklimmen. Deze checklist helpt jou met andere woorden te kiezen voor jouw levenswerk in plaats busy work.

Prioriteitenchecklist

Vragen die jij jezelf kunt stellen die helpen bij het bepalen van jouw prioriteiten en dus het “nee” zeggen. Hoe minder prioriteit een vraag of verzoek heeft, hoe groter de reden om “nee” te zeggen.

1. Is het gepland?

Als het gepland is dan is het een prioriteit. Is het niet gepland, dan is het geen prioriteit.

2. Is het mijn verantwoordelijkheid en ben ik eigenaar van het probleem?

Je bent niet de eigenaar van alle zogenaamde noodgevallen en verzoekjes of problemen van anderen. Jij bent eigenaar van jouw eigen leven en kiest strategisch om productief te zijn. Je kunt niet telkens als iemand iets van jou wilt een concessie doen. Ben je dus geen eigenaar van dit probleem. Dan heeft dit verzoek geen prioriteit.

3. Voelt het goed?

Luister naar je intuïtie. Ga niet steeds de discussie aan met je eigen intuïtie. Jij weet of het klopt of niet. Voelt het niet goed? Dan heeft dit geen prioriteit in jouw leven nu.

4. Is er een echte noodzaak NU?

Een andere manier om jezelf te wapenen tegen de zogenaamde “dringende” zaken van anderen is door jezelf standaard af te vragen of er een huis is afgebrand of er iemand doodgaat als jij nu niet op het verzoek ingaat.

Is dit niet het geval dan ga jij terug naar jouw dagplanning en doelen. En kijk wanneer jij er wel tijd voor hebt om met het verzoek bezig te zijn.

Gaat er iemand dood, brand er een huis af? Etc. als je niet nu op dit verzoek in gaat?

5. Is dit een passie?

Geef ik hier iets om? Gaat dit over de dingen die werkelijk belangrijk voor mij zijn? Mijn doelen mijn drijfveren? Beroerd dit niet iets in mij? Met andere woorden, wanneer jij wordt bewogen door een verzoek of vraag, geef er dan prioriteit aan.

6. Gaat mij dit helpen groeien?

Is er persoonlijke groei mogelijk door dit te prioriteren? Als het verzoek jou niet verder gaat helpen jezelf persoonlijk te ontwikkelen dan geef je er dus geen prioriteit aan.

7. Gaat mij dit helpen leiden?

Deze vraag gaat eigenlijk over iets kunnen betekenen voor andere mensen. Je bent leider van het gezin. Jouw team etc. Gaat dit verzoek jou niet helpen leiden? Dan krijgt dit verzoek ook geen prioriteit.

Wanneer je deze 7 vragen niet aan jezelf stelt dan zal je makkelijker gewoon maar iets doen en ‘ja’ zeggen of alle zogenaamd dringende verzoekjes van anderen.

Denk daarom maar eens na over wat er zou gebeuren als je niet bewust met jouw prioriteiten aan de slag zou gaan en deze vragen uit de checklist regelmatig aan jezelf stelt.

Dan creëer je een leven voor jezelf waarin je constant reactief bent, je steeds andermans ellende aan het oplossen bent, het leven van anderen draagt, wat niet goed voelt en niet klopt, waar geen directe aanleiding toe is, waar je niks om geeft, je niet door kunt groeien en waarmee je anderen niet kunt verder helpen. Dat is toch geen leven!

Hoe zeg je "nee"

“Duidelijkheid is vriendelijk” - Brene Brown

Tot slot nog een laatste voetnoot mijnerzijds. Zeg duidelijk NEE. Niemand is erbij gebaat als jij twijfelt, draalt en om de hete brei heen draait. Hoe sneller het duidelijk is dat jij dit niet gaan oplossen hoe beter.

Tip!

Zeg duidelijk "nee"

Wanneer je nee zegt is het belangrijk dat je dit duidelijk doet. Zeg dus niet:

Ik weet het nog niet of ik denk het niet, of sorry…..”

Maar zeg duidelijk "nee". Of nee omdat….

Als iemand iets vraagt hoef je ook niet meteen antwoord te geven. De timing speelt met andere woorden ook een rol. Soms speelt onze neiging om de ander meteen te helpen weer de kop op en reageren we meteen. Terwijl het soms beter is om er even over na te denken en er later op terug te komen.

Als je merkt dat je nu niet kunt beslissen. Zeg dan dat je daar nu geen antwoord op hebt en dat je er later op terug komt. Belangrijk is dan wel dat je er ook echt op terug komt.

Waar ga jij vaker "nee" tegen zeggen?

Spread the word
>